أبو الحسن الشعراني
111
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا « 1 » و فرمود در علم واجب أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ . « 2 » امر كرد به تدبّر در آسمان و زمين و خلق اشياء ؛ يعنى ترغيب كرد در فراگرفتن علم نجوم و هيئت و تشريح و طبّ و علوم طبيعى و فلسفه و غير ذلك . « 3 » مؤلف : و آيه وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ « 4 » دليلست بر بطلان قول آنان كه گفتند : خداى تعالى را به سمع دانند و به قول پيغامبر . علّامه شعرانى : اينها اخباريان شيعه و حشويّهء اهل سنّتند . « 5 » فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ . « 6 » مؤلف : [ روايتى از حضرت صادق عليه السّلام نقل مىكند كه آن حضرت فرمود : ] پدرم كثير الذكر بود بر وجهى كه در رفتن و نشستن و طعام خوردن و مكالمه كردن با مردمان در ياد خدا بودى و من پيوسته مىديدم كه لسان او به حنك ملصق شده بود و مىگفت : [ لا إله إلّا اللّه ] . علّامه شعرانى : در زمان ما جماعتى از اهل ظاهر از ذكر اجتناب مىورزند ، بلكه مجلس ساختن و ذكر گفتن به حال اجتماع را بدعت مىشمارند ، مخصوصا ذكر جلىّ به دعوى اينكه شعار صوفيّه است و آيات و اخبار ذكر را حمل بر اجتماع براى مذاكرهء علم و امثال آن مىكنند كه بسيار عجيب است . بدعتهاى صوفيّه و غيرصوفيّه چيزهاى ديگر است . « 7 »
--> ( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 22 . ( 2 ) . ملك ( 67 ) آيهء 14 . ( 3 ) . روض الجنان ، ج 1 ص 372 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 151 . ( 5 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 372 . ( 6 ) . بقره ( 2 ) آيهء 152 . ( 7 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 355 .